Zigana geçitinde meydana gelen çığ olayında çığ altında kalarak yaşama veda eden insanlara allahtan rahmet yakınlarına başsağlığı diliyorum.                       

            Kış aylarının korkunç yüzü, çoğu zaman şirin yüzünü bir anda değiştirebilen korkunç gürültü ile kayan ve geçtiği yerlerde bulunan canlıları hayatını karartan beyazın sebep olduğu ölüm; ÇIĞ

            Doğanın sebep olduğu felaketlerden biri deprem, sel, hortum ve benzeri şeylerle birlikte çığ’da dünyada her yıl onlarca insanın hayatını yitirmesine sebep olmaktadır.

            Kar göreni de görmeyeni de mutlu eden beyaz bir örtü doğanın temizliği. Erimesiyle birlikte baharın gelmesi toprak altından yeni canlıların çıkması veya çıkacak olan canlıları ayaza , sogua ve diğer tehlikelere karşı koruması yanı sıra çığ riskiyle aynı zamanda bir ölüm makinası.

            Tarihte bilinen en eski çığ İ.Ö.218 yılında Hannibalın 38.000 askerinin Alp dağlarında çığ altında kalarak ölmeleridir. 1910 yılında ABD de 810 kişi, 1916 yılında Avusturya-İtalya sınırında 18.000 kişi ve Türkiye’de 1960 yılından günümüze kadar yaklaşık olarak 840 kişi civarında insan çığ altında kalarak hayatlarından olmuşlardır.

            Tabiki insanoğlunun teknolojiyle birlikte bu konuda kullandığı aletlerde gelişmiş olmasına rağmen bu felaketler bir türlü insan hayatının sonlanmasına yönelik bir çözüm yolu bulunamamış sadece tecrübelerden oluşan tedbirler çözüm olarak sunulmuştur.    

            Doğanın sırları hala öğrenilemedimi doğrusuda bu. sanırım öğrenilse bile hareketleri adı gereği doğal. ne zaman nasıl davranacağı belli olmuyor.sorunlar tespit edilse bile kalıcı kesin çözümler karşı koyuşlar belli durumlar için geçerli olmuyor. Örneğin yanardağ patlaması, sel baskınları, deniz taşması (tusunami) çığ, deprem  gibi felaketlerin sonuçları bilindiği halde net çareler ve çözümler bulunsa bile yerine getirilemiyor veya getirilmiyor.

            Kar; basitçe tanımlamak gerekirse atmosferde serbest olarak düşerken veya yükselirken atmosferdeki hava olayları ile birlikte katı veya yumuşak şekiller alarak yere düşen su diye tanımlayabiliriz. Bu düşüşle aynı anda aynı zamanda olmadığı için farkı zamanlarda yağan karlar bir önceki yağan kar ile bütünleşmesi uyum sağlaması bir önceki karın yapısal durumu ile daha sonra yağan karın yapısal durumları uyuşmadığı zaman özellikle yamaç ve dağ bölgelerinde her hangi bir ses, hareket veya hava olaylarına da bağlı olarak varolan bu uyumsuzluklar neticesinde daha önce yağan tabandaki kardan  kayarak kopuşlar yaşarlar ki bunada basitçe ÇIĞ  diyoruz.

            Genellikle yamaçlara ve eğimli araziye birikmiş kar yığınları atmosferin yaratmış olduğu iç ve dış tetikleyiciler vasıtasıyla bulundukları yerden eğimli olan yöne doğru kayması olayını çığ olarak tanımlarken bu durum tabiatta genellikle iki şekilde oluştuğu bilinmektedir.

1-tabaka kar çığı : üste duran karın her hangi bir etmenle birlikte bulunduğu tabakanın üstünde kayması olayıdır. 2- Gevşek kar çığı: karın yağış anandaki fiziksel durumuyle ilgili olarak yağan kar şekillerinin düştüğü  zeminle sağlayacağı uyuma bağlı olarak tutunabilme durumuna bağlı olarak oluşabilen çözülmeler sonucu varolan durum sonucu meydana gelen harekettir.

            Bunların dışında yağan karın yağdığı yüzey, su miktarı, bulunduğu zemine bekleme süresi, atmosferden etkilenme durumu yama veya vadi durumu kuzey-güney durumu, yüzeyin ağaçlı ve çalılı durumu fiziki yapısı kar kalınlığı de önemli etkenler olmaktadır.

                        NE YAPABİLİRİZ  ?

            1-Çığ faleketini yaşıyor isek kar aşağıya doğru kaydığı için biz ters istikamette sırt üstü aynen denizde yüzer gibi hareket ederek üste kalmaya çalışmalıyız.

            2- kar aşağıya doğru kaydığı için kendimizi kenar yerlere doğru atmaya çalışmalıyız.

            3- karın akış güzergahında bulunan cisimlerden faydalanmaya çalışmalıyız.

            4-Buna rağmen çığdan kurtulamadıysak  bulunduğumuz yüzeyi küçültüp ana rahmindeki bebek pozisyonunu almalıp göğsümüz ve yüzümüzün önünde boşluk yaratmalıyız.

            5- Kar içerisinde gelişigüzel bağırıp enerjimizi tüketmemeli yardıma gelenleri hissetiğimizde en kalın sesimizle (kar içerisinde kalın sesin iletimi daha kolaydır) bağırmalıyız.

            6-Yapılan istatistiklere göre yaşama şansı ilk 15 dakika %92 , ilk 30 dakikada %30, bu şans 90 dakikada %27 ve 130 dakikada ise %2 olduğu belirtilmiştir. 30 ve 90 dakikalarda düşük olmasının nedeni çığ altında kalanın kendisine yaratacağı hava boşluğu ile bağlantılı olmasından kaynaklanmaktadır.

            7-Mümkünse bu işi profosyenel yapanların yanlarına alıcı-verici den birini almaları çığ felaketinde yer belirlenmesinde önemli bir etken olmaktadır.  

            8- Farkı şekillerde aktif ve pasif alınacak tedbirler vardır örneğin pasif olarak bariyerler, siperler, yavaşlatma tepeleri,baraj ipi yapılar v.b. şeyler sıralanabilir. Aktif alarak örneğin karın sıkıştırılması için üzerinde çeşitli yönlere yapılan yürüyüşler, kar sıkıştırmaları,yapay çığ hareketleri yaratılarak tehlike önceden bertaraf edilmelidir.

            9- Dinamit yararından çok daha geniş alanları harekete geçirme olasılığı yüksek olduğundan kullanılmamaladır. Titreşim araçları kullanılmalıdır.sıvı oksijen ve propan gazının sıkıştırılmasıyla oluşturulan basınç ve şok dalgası vasıtasıyla kopması muhtemel kar tabakalarının önceden kopmasını sağlanmalıdır.

            10- Muhtemel ve belirli yerlere önceden haber verecek uyarı sistemleri kurulmalıdır.  NOT:. Bilimteknik mart 1997 sayısından yararlanılmıştır.